ಭಾರತ ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೈತರು ಕೃಷಿಯನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳು, ಅತಿವೃಷ್ಟಿ, ಅನಾವೃಷ್ಠಿ, ಪ್ರವಾಹ, ಗಾಳಿಮಳೆ, ಕೀಟ ಹಾಗೂ ರೋಗಗಳ ದಾಳಿಯಿಂದ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೈತರು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ 2016ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ (PMFBY)ಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ರೈತರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರೀಮಿಯಂನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಒದಗಿಸಿ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟವಾದಾಗ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುವುದಾಗಿದೆ.
PMFBY ಎಂದರೇನು?
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ (PMFBY) ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆ ವಿಮಾ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಬೆಳೆ ನಷ್ಟದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊಡೆತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ರೈತರು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಪಾವತಿಸಿದರೆ ಉಳಿದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಭರಿಸುತ್ತವೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು
* ರೈತರಿಗೆ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟದ ವಿರುದ್ಧ ಆರ್ಥಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುವುದು
* ಕೃಷಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವುದು
* ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದು
* ರೈತರಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು
* ಕೃಷಿ ಸಾಲದ ಹರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು
* ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನಷ್ಟವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು
ಯಾರಿಗೆ ಯೋಜನೆಯ ಲಾಭ ಸಿಗುತ್ತದೆ?
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಲಾಭವನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ರೈತರು ಪಡೆಯಬಹುದು:
* ಸ್ವಂತ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ರೈತರು
* ಬಾಡಿಗೆ ಅಥವಾ ಗುತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ಅರ್ಹ ರೈತರು
* ಬೆಳೆ ಸಾಲ ಪಡೆದ ರೈತರು
* ಸಾಲ ಪಡೆಯದ ರೈತರು
2020ರ ನಂತರ ಈ ಯೋಜನೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ (Voluntary) ಆಗಿದ್ದು, ಅರ್ಹ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಬಹುದು.
ಯಾವ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ವಿಮೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ?
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಅಧಿಸೂಚಿತ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ವಿಮೆ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
* ಭತ್ತ
* ರಾಗಿ
* ಜೋಳ
* ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ
* ಗೋಧಿ
* ಕಬ್ಬು
* ಹತ್ತಿ
* ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು
* ಎಣ್ಣೆ ಬೀಜಗಳು
* ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಗಳು
ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
ಎಷ್ಟು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಪಾವತಿಸಬೇಕು?
PMFBYಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ರೈತರು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಪಾವತಿಸಬೇಕು.
* ಖರೀಫ್ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ – ವಿಮಾ ಮೊತ್ತದ 2%
* ರಬಿ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ – ವಿಮಾ ಮೊತ್ತದ 1.5%
* ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ – ವಿಮಾ ಮೊತ್ತದ 5%
ಉಳಿದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸರ್ಕಾರವೇ ಭರಿಸುತ್ತದೆ.
ಯಾವ ನಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ?
PMFBY ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ರೀತಿಯ ನಷ್ಟಗಳಿಗೆ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
1. ಬಿತ್ತನೆ ವಿಫಲವಾದರೆ
ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ.
2. ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆಳೆ ಹಾನಿ
* ಬರ
* ಪ್ರವಾಹ
* ಗಾಳಿಮಳೆ
* ಚಂಡಮಾರುತ
* ಭೂಕುಸಿತ
* ಕೀಟ ದಾಳಿ
* ರೋಗಗಳು
3. ಕೊಯ್ಲಿನ ನಂತರದ ನಷ್ಟ
ಕೊಯ್ಲಿನ ನಂತರ 14 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆ ಅಥವಾ ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ಹಾನಿಯಾದರೆ.
4. ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಪತ್ತು
* ಆಲಿಕಲ್ಲು ಮಳೆ
* ನೀರು ನುಗ್ಗುವಿಕೆ
* ಭೂಕುಸಿತ
* ಮಿಂಚು
ಇತ್ಯಾದಿ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?
ರೈತರು ಕೆಳಗಿನ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
* ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗಳು
* CSC ಕೇಂದ್ರಗಳು
* ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ
* PMFBY ಅಧಿಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್
ಅರ್ಜಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು:
* ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್
* ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್ಬುಕ್
* ಜಮೀನು ದಾಖಲೆ
* ಬೆಳೆ ವಿವರ
* ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ
* ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಫೋಟೋ
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ರೈತರಿಗೆ ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿ ಸಂಖ್ಯೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯುವ ವಿಧಾನ
ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯಾದರೆ ರೈತರು ತಕ್ಷಣ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಪತ್ತುಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 72 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಮುಖ್ಯ. ನಂತರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿ ಪರಿಹಾರ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
PMFBYಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
* ಕಡಿಮೆ ಪ್ರೀಮಿಯಂ
* ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆ
* ಬೆಳೆ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು
* ಕೃಷಿ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ
* ರೈತರ ಆದಾಯ ರಕ್ಷಣೆ
* ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆ
* ಪಾರದರ್ಶಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
ರೈತರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯಗಳು
* ಅಧಿಸೂಚಿತ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ವಿಮೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ
* ಸರಿಯಾದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು
* ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯಾದ ಕೂಡಲೇ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು
* ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು
* ನಕಲಿ ಏಜೆಂಟರಿಂದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಇರಬೇಕು
ಕರ್ನಾಟಕ ರೈತರಿಗೆ ಯೋಜನೆಯ ಮಹತ್ವ
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅತಿವೃಷ್ಟಿ, ಅನಾವೃಷ್ಠಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಇದರಿಂದ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸಾವಿರಾರು ರೈತರು ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ PMFBY ರೈತರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
FAQ
Q. PMFBY ಎಂದರೇನು?
A. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ, ರೈತರಿಗೆ ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಒದಗಿಸುವ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆ.
Q. ಯೋಜನೆ ಯಾವಾಗ ಆರಂಭವಾಯಿತು?
A. 2016ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
Q. ಖರೀಫ್ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರೀಮಿಯಂ?
A. ವಿಮಾ ಮೊತ್ತದ 2%.
Q. ರಬಿ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರೀಮಿಯಂ?
A. ವಿಮಾ ಮೊತ್ತದ 1.5%.
Q. ಅರ್ಜಿ ಎಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು?
A. ಬ್ಯಾಂಕ್, CSC, ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಅಥವಾ PMFBY ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ.
ತೀರ್ಮಾನ
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ ರೈತರ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆ ರೈತರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಪ್ರೀಮಿಯಂನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯುವುದರಿಂದ ಅರ್ಹ ರೈತರು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.
Official Website:
PMFBY Official Portal