ಜಲ್ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ 2.0 ಏನು? ಯಾವಾಗ ಆರಂಭವಾಯಿತು? ಈಗ ಮತ್ತೆ ಯಾಕೆ ಬಂದಿದೆ? ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿವಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಹತ್ವದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಜಲ್ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ (Jal Jeevan Mission) ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈಗ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಂದುವರಿದ ಹಂತವಾದ ಜಲ್ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ 2.0 ಮತ್ತೆ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಜಲ್ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2019ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು.
ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ:
“ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮ ಮನೆಗೂ ಟ್ಯಾಪ್ ಮೂಲಕ ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದು”
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ:
ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಇತ್ತು
ಜನರು ದೂರದೂರಿನಿಂದ ನೀರು ತರುತ್ತಿದ್ದರು
ಶುದ್ಧ ನೀರು ಸಿಗದೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದವು
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಈ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
ಜಲ್ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ 1.0 – ಮೊದಲ ಹಂತ
2019ರಿಂದ 2024ರವರೆಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೊದಲ ಹಂತ (Phase 1) ನಡೆಯಿತು.
ಇದರ ಗುರಿ:
- ಪ್ರತೀ ಮನೆಗೆ ಪೈಪ್ ಸಂಪರ್ಕ
- “Har Ghar Jal” ಸಾಧನೆ
ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ:
ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ನೀರಿನ ಕನೆಕ್ಷನ್ ನೀಡಲಾಯಿತು
ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಪೈಪ್ ಲೈನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು
ಆದರೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು
1.0 ನಲ್ಲಿ ಬಂದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು
1. ಪೈಪ್ ಇದ್ದರೂ ನೀರು ಬರಲಿಲ್ಲ
ಕೆಲವು ಕಡೆ pipe ಹಾಕಿದ್ರು:
ನೀರು ಸರಿಯಾಗಿ ಬರಲಿಲ್ಲ
2. ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆ
ಕುಡಿಯಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ
ಫಿಲ್ಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ
3. ನಿರಂತರ ನೀರು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ
ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೀರು ಬರುತ್ತಿತ್ತು
4. maintenance ಕೊರತೆ
pipe ಹಾಕಿದ ನಂತರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.
ಜಲ್ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ 2.0 ಏನು?
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಜಲ್ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ 2.0 ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ.
- ಇದು ಹೊಸ ಯೋಜನೆ ಅಲ್ಲ
- ಇದು ಹಳೆಯ ಯೋಜನೆಯ advanced version (upgrade)
ಜಲ್ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ 2.0 ಯಾವಾಗ ಶುರುವಾಯಿತು?
- ಮೊದಲ ಹಂತ 2024ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು
- ಅದರ ನಂತರ ಸರ್ಕಾರ 2026ರಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೊಸ ಹಂತ (2.0) ಆಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ
ಈಗ ಗುರಿ:
2028ರೊಳಗೆ ಪ್ರತೀ ಗ್ರಾಮ ಮನೆಗೂ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದು
Pipe ಸಾಕಾಗಲಿಲ್ಲ
ಕೇವಲ pipe ಹಾಕಿದ್ರೆ ಸಾಕಾಗಲ್ಲ
ನೀರು ಬರಬೇಕು.
Quality ಸಮಸ್ಯೆ
ಕುಡಿಯುವ ನೀರು clean ಆಗಿರಬೇಕು.
Water shortage ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ
ಭೂಗರ್ಭ ಜಲ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ
ಮಳೆ ಕೊರತೆ.
Long-term solution ಬೇಕು
futureಗೂ ನೀರು ಉಳಿಸಬೇಕು
Proper system ಇರಲಿಲ್ಲ
maintenance ಇಲ್ಲ.
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರಣಗಳಿಂದ 2.0 ಬಂದಿತು
ಜಲ್ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ 2.0 ಮುಖ್ಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
1. Regular water supply
ದಿನವೂ ನೀರು ಸಿಗಬೇಕು
2. Quality control
water testing ವ್ಯವಸ್ಥೆ
3. Rainwater harvesting
ಮಳೆಯ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹ
4. Groundwater recharge
ಭೂಗರ್ಭ ಜಲ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು
5. Digital monitoring
online tracking
6. Local involvement
ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ
ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ
ಸರ್ಕಾರ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದೆ:
₹8 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ
ಭಾರತದ ದೊಡ್ಡ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಜನರಿಗೆ ಲಾಭಗಳು
1. ಶುದ್ಧ ನೀರು
ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಣೆ
2. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಹಾಯ
ನೀರು ತರೋ ಕಷ್ಟ ಕಡಿಮೆ
3. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಲಾಭ
ಶಾಲೆಗೆ ಸಮಯ
4. ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಣೆ
ರೋಗಗಳು ಕಡಿಮ
5. ಗ್ರಾಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ಜೀವನಮಟ್ಟ ಉತ್ತಮ
ಮೊದಲು (1.0):
pipe ಇದೆ ನೀರು ಇಲ್ಲ
ಈಗ (2.0):
pipe + ನೀರು + quality
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಜಲ್ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ 2.0 ಅಂದ್ರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಯೋಜನೆ ಅಲ್ಲ — ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಯತ್ನ.
2019ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಯೋಜನೆ ಈಗ 2.0 ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ.
ಇದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ:
ಪ್ರತೀ ಮನೆಗೆ ಶುದ್ಧ ನೀರು
ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ
ಸುಖಕರ ಜೀವನ
ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದೆ.
2028ರೊಳಗೆ “Har Ghar Jal” ಗುರಿ ಸಾಧಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.